Badanie równości nawierzchni IRI


Badania równości podłużnej IRI

Najważniejszym parametrem technicznym dla inwestycji komunikacyjnych jest równość nawierzchni, która decyduje zarówno o bezpieczeństwie jak i komforcie użytkowania drogi. Parametry równości precyzyjnie zostały określone przez Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej i mają one zastosowanie do wszystkich nowy dróg, ale także przy przebudowywaniu już istniejących.

Wskaźnik IRI (International Roughness Index) – wyrażany w mm/m lub m/km, międzynarodowy wskaźnik równości charakteryzuje pracę zawieszenia w umownie przyjętym modelu obliczeniowym pojazdu, który porusza się ze stałą prędkością 80 km/h po zarejestrowanym profilu nawierzchni jezdni na odcinku drogi o określonej długości. W systemie SOSN przyjmuje się, że odcinek ten ma długość 50 m.


Równość podłużna – cecha eksploatacyjna określająca zdolność nawierzchni jezdni do nie wzbudzania wstrząsów i drgań poruszającego się pojazdu.


Pomiar równości podłużnej – ustalony sposób pomiaru na pasie ruchu pojazdów profilu podłużnego nawierzchni jezdni o charakterystycznych długościach nierówności z przedziału od 0,5 m do 50 m, umożliwiający wyznaczenie wskaźnika IRI. Równość podłużną nawierzchni na drogach krajowych mierzy się profilometrycznymi urządzeniami w prawym śladzie kół na zewnętrznym pasie ruchu pojazdów


Badania niezbędne przy odbiorze dróg

Badanie równości nawierzchni IRI jest niezbędne, aby ocenić czy jezdnia została prawidłowo wykonana. Jednak badanie to może również posłużyć do oceny stanu dróg będących wcześniej w użyciu, aby sprawdzić komfort jazdy lub wytypować odcinki uszkodzone pod względem równości. Dzięki temu badaniu kontrolowana jest jakość wykonania nawierzchni. Badanie to jest wzmagane przy odbiorach nowych lub w trakcie przebudowy dróg klasy G, Gp, S i A.

Pomiar równości podłużnej profilografem laserowy RSP

  • Norma: PN-EN 13036-6

Badanie równości nawierzchni IRI wykonuje się przy pomocy poligrafu laserowego RSP, wyposażony w nawet kilkadziesiąt czujników dokonujących pomiar w dowolnym torze, montowany na pojeździe pomiarowym. Dzięki zastosowaniu pligrafu laserowego jesteśmy w stanie oznaczyć wskaźnik IRI i porównać go z wymaganymi parametrami. W czasie rzeczywistym można podejrzeć wyniki pomiaru na monitorze znajdującym się wewnątrz pojazdu pomiarowego, a po zakończonym badaniu generowany jest kompletny raport. Dla oceny równości odcinka ustalono minimalną liczbę wskaźników IRI generowanych przez profilograf, wynoszącą 5. Im bardziej równa nawierzchnia, tym niższą wartość przyjmuje wskaźnik IRI.

Badanie równości podłużnej lub poprzecznej za pomocą łaty 4m i klina

  • Norma: BN-68/8931-04

W ocenie równości podłużnej można zastosować również metodę pomiaru ciągłego za pomocą łaty 4k i klina z wykorzystaniem planografu. Badanie opiera się na wyznaczeniu odchyleń równości podłużnej jako największej odległości (prześwitu) pomiędzy teoretyczną linią łączącą spody kółek jezdnych planografu a mierzoną powierzchnią warstwy. W miejscach, gdzie niemożliwe jest zastosowanie planografu, pomiar równości podłużnej warstw nawierzchni wykonywany jest w sposób ciągły z z użyciem łaty i klina.

Dokonując pomiaru równości podłużnej, można równocześnie zbadać równość poprzeczną i otrzymać kompletny raport stanu nawierzchni po zakończeniu badania. Badanie równości nawierzchni polega na ocenie równości poprzecznej, którą przeprowadza się metodą pomiaru profilometrycznego, dzięki czemu możliwe jest wyznaczenie odchylenia równości w przekroju poprzecznym. Odchylenie to jest liczone jako największa odległość (prześwit) pomiędzy łatą a zarejestrowanym profilem poprzecznym warstwy.

Badanie równości podłużnej planografem

  • Norma: BN-68/8931-04

Pomiary równości podłużnej planografem wykonywane są w warunkach możliwie jak najbardziej statycznych. Specyfika urządzenia wymaga przeprowadzenie badania w optymalnej prędkości, co pozwala na uniknięcie błędów pomiarowych. Dzięki zastosowaniu planografu wykrywane są nierówności badanej warstwy w profilu podłużnym w zakresie nierówności do 4 metrów. Ta metoda nie pozwala na obliczenie wskaźnika IRI ze względu na ograniczone możliwości rejestracji fal nierówności.